NeuroNewsy, czyli co nowego na neuropsychologicznym podwórku:




Poszerzony dostęp.

Od pewnego czasu studenci UW mogą cieszyć się dostępem do nowej bazy z ponad 70tys. książek z różnych dziedzin nauki! Z czego przy wyszukaniu hasła "Neuropsychologia" jest to ponad 1,5 tys. pozycji. Zapraszam do zapoznania się z nowym "czaso-żercą". Jestem pewien, że wam się spodoba! Gdyż jak mogą nie przykuwać uwagi takie kolorowe pozycje jak np. "Magnetic Resonance Imaginig in Stroke" lub "Methodology of Frontal and Executive Function" ?

"Ćwiczyć i jeszcze raz ćwiczyć funkcje mózgowe, ale co to znaczy?" - wywiad


Zapraszamy do zapoznania się z wywiadem z dr hab. Joanną Seniów, neuropsychologiem z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie!

Fragmenty wywiadu na temat roli ćwiczeń i rehabilitacji neuropsychologicznej u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym od dziś można przeczytać na stronie Pięknie-żyjmy.

Całość wywiadu będzie dostępna już 28 marca w "Pozytywnym impulsie".

Jak bardzo mózg nas oszukuje?

Profesor Włodzisław Duch z Katedry Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu opowiada w najnowszym numerze "Wysokich Obcasów" o naszym zmysłowym postrzeganiu świata i o jego złudnym charakterze.

Lights On - Lights Off

Ed Boyden z Synthetic Neurobiology Group w MIT Media Lab, zaprezentował nowatorską metodę kontroli pracy komórek nerwowych. Wykorzystując osiągnięcia z dziedziny kuracji genowych. Zaimplementował do komórki nerwowej proteinę "chanelorhodospin", czyniąc dany rodzaj nerwów światłoczułymi. Umożliwia to włączenie i wyłączanie danych komórek za pomocą światła, które do struktur mózgowych myszy laboratoryjnych doprowadzane jest światłowodem. Wśród zastosowań nad którymi trwają prace, naukowiec wymienia takie schorzenia jak PTSD, padaczka i ślepota.

Zaprosi do współpracy i więcej opowie sam autor na portalu TED

Udany przeszczep sztucznie wyhodowanego organu!

Okazało się, iż idea fabryki "części zamiennych dla człowieka", nie jest już sci-fi, a przynajmniej nie tak odległym jak by się to mogło zdawać.

Wspaniały krok ku przedłużeniu ludzkiego żywota poczynił dr Emmanuel Martinod ze szpitala Awicenny w Paryżu. W październiku 2009 przeprowadził zabieg wszczepienia spreparowanych laboratoryjnie oskrzeli, u 78 letniego pacjenta chorego na raka płuc. Operacja zakończyła się sukcesem, rok później pacjent czuje się dobrze!

Ciekawe kiedy możliwa będzie tania wymiana bardziej skomplikowanych organów takich jak trzustka czy wątroba?

Zespół stresu pourazowego u osób z amnezją po urazie czaszkowo-mózgowym (artykuł)

Autor: mgr Justyna Chabros

Streszczenie
Dane gromadzone w badaniach oraz postępy w obserwacjach klinicznych przyczyniły się do sprecyzowania, a także pogłębienia wiedzy na temat występowania objawów zespołu stresu pourazowego (PTSD) u osób po urazach czaszkowo- mózgowych. Niemniej jednak wciąż pozostaje szereg pytań, na które literatura przedmiotu nie dostarczyła wyczerpującej odpowiedzi. Główny cel badania stanowi próba rozstrzygnięcia kwestii, czy u pacjentów po urazie mózgu, którzy przejawiają amnezję pourazową może wystąpić PTSD. Uzyskane wyniki z Kwestionariusza Badania PTSD (Pąchalska i Chabros 2006), dowiodły, iż niektóre objawy zespołu stresu pourazowego mogą występować nawet u tych pacjentów, którzy deklarują niepamięć szczegółów wypadku.

Dodatkowe informacje o Autorce:
Centrum Psychologiczno Terapeutyczne Compos Mentis
www.gabinetpsychologa.pl

Zakochanie... i co dalej?

W myśl tradycyjnych, psychologicznych teorii miłość romantyczna jest jak rakieta nośna. Wystrzelona w kosmos z ogromną siłą, pędzi w nieznaną przestrzeń, a gdy statek osiągnie odpowiednią wysokość - odpada.

Faza, w której nie możemy myśleć o nikim innym i jesteśmy zdominowani przez przyciąganie drugiej osoby ma według nich doprowadzić do zawiązania się związku, połączonego wspólną historią i interesem. Co dzieje się dalej? Jeśli pociągnąć tę analogię – para znajdzie się na chłodnym pustkowiu orbity, gdzie krążenie staje się jednostajne i „bez końca”. Są jednak ludzie, którzy pozostają w stałych związkach przez długie lata i co więcej – utrzymują, że kochają się wzajemnie równie mocno jak na początku, a ich wspólne życie to wspaniała podróż, a nie ponura wieczność rutyny.

Rozmiar struktur mózgu ma znaczenie społeczne?

Interdyscyplinarne badanie, przeprowadzone na Uniwersytecie Northeastern w Stanach Zjednoczonych, wykazało, że wielkość poszczególnych struktur mózgu może mieć przełożenie na złożoność społecznych relacji człowieka.

Eksperyment, przeprowadzony przez prof. Lisę Feldman Barrett, polegał na sprawdzeniu za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego wielkości i cech charakterystycznych poszczególnych struktur mózgu osób badanych, w tym ciała migdałowatego, oraz porównaniu tych wyników z odpowiedziami kwestionariusza na temat życia społecznego badanych. Okazało się, że uczestnicy eksperymentu posiadający większe ciało migdałowate, charakteryzowali się jednocześnie szerszymi i bardziej złożonymi relacjami społecznymi z innymi ludźmi (zgodnie z ich subiektywnymi odpowiedziami w kwestionariuszach).

Neurony zdalnie sterowane

Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda zbudowali system, który kontroluje działanie układu nerwowego robaków (Caenorhabditis elegans) za pomocą światła lasera. Mogą zostać zatrzymane w ruchu czy skłonione do złożenia jajeczek, a wszystko to dzieję się zdalnie i bezinwazyjnie, gdy one swobodnie poruszają się po labolatoryjnym szkiełku.

Jak to możliwe?

"Boski gen"

Jesteśmy religijni z natury, tzn. ... z genu!

"Boski gen" - tak przyjęło się określać odkrycie dr Deana Hamera, genetyk z amerykańskiego National Cancer Institute. Badacz ten wykazał, że skłonnościom do mistycznych przekonań u ludzi sprzyja fragment DNA o nazwie VMAT2. Ów fragment "nici życia" to właśnie tytułowy "boski gen".

VMAT2 odgrywa on kluczową rolę w regulowaniu poziomu neuroprzekaźników w mózgu, tj. serotoniny, dopaminy i noradrenaliny. W badaniach z udziałem ponad tysiąca osób Hamer dowiódł, że obecność VMAT2 idzie w parze z wiarą w istnienie stwórcy.

Jak mózg odczuwa emocje?

Na portalu BigThink ukazał się film z udziałem Antonio Damasio, słynnego neurobiologa z Brain and Creativity Centre, autora hipotezy markerów somatycznych oraz badacza m.in. systemów neuronalnych odpowiedzialnych za emocje.

Usunąć nowotwów mózgu bez cięcia

"Cybernetyczny nóż" to bardzo precyzyjne narzędzie współczesnej neurochirurgi, które pozwala na usuwanie nowotworów mózgu bez konieczności użycia skalpela. Zupełnie nieinwazyjna metoda opiera się na radioterapii. Wykorzystuje bowiem promieniowanie radioaktywne do usuwania z niezwykłą precyzją komórek nowotworowych.

Polska onkologia wzbogaciła się o dwa takie aparaty: jedne został umieszczony w Szpitalu na warszawskim Bródnie, drugi na Śląsku w Gliwicach.

- Jest to największe osiągnięcie radioterapii, gdzie została wyciągnięta technologia z gwiezdnych wojen, z Doliny Krzemowej - opowiada z entuzjazmem dyrektor Centrum Onkologii w Warszawie prof. Bogusław Maciejewski.

Więcej patrz: artykuł i film na tvn24.pl

Rebecca Saxe: Jak czytamy sobie w myślach

Kto chociaż raz w życiu nie marzył o tym, by móc czytać w myślach? Tymczasem, z lepszym lub gorszym wynikiem, robimy to nieustannie -

– na podstawie mimiki, wypowiedzi, zachowania innych osób, na bazie własnych doświadczeń i znajomości własnych stanów umysłu. W każdej interakcji z drugą osobą zajmujemy się odgadywaniem tego "co jest w jej głowie”. Ta unikalna zdolność została w psychologii określona jako tworzenie teorii umysłu.

Rebecca Saxe dokonała przełomowego odkrycia – pewien specyficzny obszar w mózgu uaktywnia się, kiedy jesteśmy skoncentrowani na pracy czyjegoś umysłu. Moduł ten, oznaczony jako rTPJ (right Temporo-Parietal Junction) umiejscowiony jest tuż za prawym uchem i rozwija się stopniowo w ciągu ontogenezy.

Odkrycie otwiera szereg nowych obszarów badawczych i możliwości. Okazuje się np. że funkcjonowanie rTPJ jest ściśle związane z naszymi ocenami i sądami moralnymi.

Robotyczna proteza ręki

Armia amerykańska sfinansuje grant wart 34 miliony $, którego celem będą testy protezy robotycznej ręki prowadzone na ludziach. Proteza waży około 18 kg, czyli tyle co ręka dorosłego człowieka i sterowana jest bezpośrednio przez mózg użytkownika. Posiada 22 różne tryby ruchu, łącznie z niezależnym poruszaniem wszystkimi palcami.

"Wypracowaliśmy technologię umożliwiającą stworzenie protez górnych kończyn, które są bardziej naturalne w wyglądzie i użyciu niż jakiekolwiek przedtem. To naprawdę rewolucja w prostetyce" - chwali swój produkt manager projektu, Michale McLoughilin - "Teraz, w fazie trzeciej projektu, jesteśmy gotowi aby rozpocząć testy z ludźmi, aby pokazać, że system ręki może być operowany poprzez myśli pacjenta i że potrafi dostarczyć pacjentowi bodźców sensorycznych, odbudowując tym samym wrażenie dotyku."

Genetyka epilepsji - badania na myszach

Badania naukowe wskazują na istotne czynniki genetyczne zwiększające prawdopodobieństwo i natężenie ataków epilepsji.

Na łamach Nature Neuroscience badacze z Penn State University opublikowali wyniki badań nad szczególnym genem o bardzo długiej historii ewolucyjnej, który może być uwikłany w epilepcję u człowieka.


"U zdrowych osób, neurony nie aktywują się w obliczu małego pobudzenia z zewnątrz. Ta szczególna zdolność neuronów sprawia, że możemy się skupić na tym, co naprawdę ma znaczenie. Istnieje próg stanowiący w komórkach nerwowych granicę między stanem spoczynku, a potencjałem i żeby neuron wypalił ten próg musi zostać przekroczony poprzez wystarczające pobudzenie z zewnątrz." - tłumaczy Timothy Jegla, autor badań - "Jeśli jednak z jakiegoś powodu próg ten jest ustawiony zbyt nisko, neurony mogą stać się hiperaktywne i wzajemnie pobudzać się bez kontroli, co właśnie prowadzi do ataku epilepsji."

Mózg silniejszy niż nałóg


Naukowcy z Uniwersytetu w Yale wykazali, że dzięki odpowiedniej terapii palacze mogą lepiej radzić sobie z własnym uzależnieniem.

Wykorzystując strategie poznawcze, takie jak np. myślenie o długotrwałych skutkach palenia, badacze zaobserwowali zwiększoną aktywność kory przedczołowej, odpowiedzialną za racjonalne myślenie, a jednocześnie zmniejszoną aktywność prążkowia, który to obszar łączy się z uzależnieniami psychicznymi.

Odkrycie to może okazać się cenne m.in. w terapii uzależnień.

Więcej w artykule źródłowym pt.: Niezwykłe możliwości mózgu, nałogi są bez szans

O chłopcu z jedną półkulą

Czy można żyć pełnią życia i w pełni sprawnie funkcjonować mając tylko jedną półkulę mózgową?

Przypadek Ciana O’Briena dowodzi, że odpowiedź na powyższe pytanie może być twierdząca! Ten ,obecnie pięcioletni, chłopiec z Irlandii cierpiał na silną epilepsję, którą zdiagnozowano u niego w 2006 r. Chłopiec miewał do 400 ataków padaczkowych dziennie! Lekarze próbowali opanować jego chorobę zalecając stosowanie aż 24 leków. Bezskutecznie.

Choroba zagrażała życiu Ciana. Jego matka, 24-letnia Kate, zdecydował się więc na zabieg usunięcia lewej półkuli mózgowej syna, w której zlokalizowano ogniska padaczkowe. Chłopca podano tzw. hemisferektomii.

Choroba Alzheimera versus nowotwór

Pacjenci cierpiący na chorobę Alzheimera mogą być mniej narażeni na wystąpienie nowotworu i vice versa.

Badania przeprowadzone w Washington University School of Medicine w Stanach Zjednoczonych pozwoliły na wyprowadzenie powyższego wniosku, jak donosi grupa badaczy na łamach Neurology.

Przebadano 3020 pacjentów w wieku 65 lat oraz starszych: 164 osoby z tej grupy cierpiały na chorobę Alzheimera (5,4 %), a 522 chorowały na nowotwór (17,3 %).

Psychoza a witamina D

Badania norweskich naukowców wskazują na korelację pomiędzy niskim poziomem witaminy D, a występowaniem psychozy - szczególnie z odczuciami negatywnymi i depresyjnymi



Witamina D (struktura przestrzenna witaminy D3 obok) jest grupą rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych organicznych związków chemicznych, o wielu różnorodnych i ważnych funkcjach fizjologicznych, z których podstawową jest wpływ na gospodarkę wapniowo-fosforanową oraz budowę kośćca. Pierwotnie nazwana była witaminą A - od łacińskiego słowa antyrachitic, ponieważ chroniła oraz leczyła krzywicę i osteoporozę.

Istnieją dwie podstawowe formy witaminy D, różniące się przede wszystkim budową łańcucha bocznego:

Udar doświadczony przez neuropsychiatrę

Jill Bolte Taylor, uczona neuroanatom i neuropsychiatra z Harvardu, w 1996 roku doświadczyła udaru mózgu, który na długi czas "wyłączył" jej lewą półkulę mózgu.

Opisuje swoje doświadczenie przeżycia udaru, z precyzją i wiedzą naukowca neuronauk i pasją osoby, która poprzez swoje niezwykłe doświadczenie uzyskała odpowiedz na podstawowe dla siebie pytania.

Jill pracowała na Harvardzie jako patolog, badając mózgi schizofreników w poszukiwaniu różnic anatomicznych. Ciekawe jest to, że motywacją do zajęcia się neuroanatomicznymi i neuropsychologicznymi podłożami schizofrenii była choroba jej brata i jej codzienne doświadczenia i obserwacje jego postrzegania świata.

Porozmawiajmy o mózgu

Zapraszamy do przeczytania wywiadu z profesorem Jerzym Vetulanim z Instytutu Farmakologii PAN w Krakowie.

O kryzysach rozwojowych mózgu, jego starzeniu się oraz o tym, dlaczego nauczyciele szkół średnich dożywają późnych lat życia w pełni sprawności umysłowej, kto wymyślił pogląd, że wykorzystujemy tylko niewielki procent możliwości swojego mózgu i dlaczego na starość warto zasiąść nad krzyżówką z kieliszkiem czerwonego wina można przeczytać w rozmowie pt. Mózg i cała reszta.

Gdy "16" jest niekompletny...

Badania amerykańskich naukowców z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w Seattle, których wyniki publikuje pismo „Nature Genetics“ sugeruję, że ubytki w DNA 16 chromosomu mogą prowadzić do:

  • upośledzenia umysłowego,
  • opóźnienia rozwoju dziecka,
  • innych wad wrodzonych.

Badacze poddali analizie genomy ponad 21 tysięcy dzieci upośledzonych umysłowo i opóźnionych w rozwoju. U 42 dzieci z tej grupy stwierdzono delecję czyli ubytek fragmentu DNA. Wśród blisko 15 tysięcy zdrowych osób (w grupie kontrolnej) podobną mutację stwierdzono jedynie u 8 dzieci.

Ponadto stwierdzono, że dzieci z delecją chromosomu 16 i z dodatkowymi nieprawidłowościami w budowie chromosomów mają poważniejsze zaburzenia rozwoju, niż dzieci bez tej charakterystycznej mutacji.

Tekst źródłowy: Gen upośledzenia

Męskość hormonalna

Gerianne Alexander i współpracownicy z Texas A&M University zbadali wpływ hormonów płciowych na preferencje trzymiesięcznych niemowląt. Wyniki swoich badań opublikowali w sierpniowy "Hormones and Behavior".

Jak czytamy na portalu www.charaktery.eu:
"Najpierw oceniono poziom testosteronu w życiu płodowym poprzez ciekawy test, polegający na porównaniu długości drugiego i czwartego palca.

Następnie pokazywano dzieciom na ekranie komputera figurę lalki (faworytkę dziewczynek) oraz skaczącą piłkę (preferowaną przez chłopców). U dziewczynek poziom hormonu nie miał wpływu na długość przyglądania się poszczególnym typom zabawek. Natomiast u chłopców stwierdzono, że im wyższy był u nich poziom testosteronu, tym dłużej przyglądali się skaczącej piłce".

Świat według mózgu

Dzięki badaniom norweskiego małżeństwa Moser z 2005 roku wiemy, że mózg rozróżnia sześć stron świata, odległych os siebie o ok. 60 stopni.

Przebadali ono myszy i stwierdzili, że w komórkach kory śródwęchowej tych zwierząt istnieje populacja komórek, które tworzą swoistą mapę otoczenia. Składa się ona z sieci trójkątów. Neurony kodujące położenie znajdują się w wierzchołkach trójkątów i swoją aktywnością sygnalizują dotarcie do określonego punktu w przestrzeni i kierunek poruszania się.

Czy tak samo jest u człowieka?

Zaprzyjaźnione strony